RSS

Γιατί τόση ανεκτικότητα εκ μέρους των δυτικών κυβερνήσεων;—D.Millet & S.Perchellet

08 Φεβ.

Γιατί τόση ανεκτικότητα εκ μέρους των δυτικών κυβερνήσεων;
Τυνησία, Αϊτή … οι δικτάτορες ανησυχούν ελάχιστα
(Ουμανιτέ, 5/2/11)

Είναι αυτονόητη η υποχρέωση σεβασμού των σημαντικών διεθνών κειμένων — όπως για παράδειγμα τού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τής Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων τού Ανθρώπου ή τού Συμφώνου για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα — εκ μέρους όλων των χωρών οι οποίες έχουν προβεί στην κύρωσή τους. Ωστόσο, το γεγονός παραμένει ότι υπάρχουν σοβαρές αποκλίσεις στη µεταχείριση που επιφυλάσσεται σε ηγέτες όπως ο Ζιν Ελ Αμπιντίν Μπεν Άλι, ο Ζαν Κλοντ Ντιβαλιέ, ο Τομάς Σανκαρά και ο Πατρίς Λουμούμπα. Οι δύο πρώτοι εξ αυτών είναι γνωστοί δικτάτορες, οι οποίοι βαρύνονται με εγκλήματα όπως τής υπεξαίρεσης κεφαλαίων, τής διαφθοράς και τής αιματηρής καταστολής. Αναγκασμένος να εγκαταλείψει την εξουσία μετά από μια λαϊκή εξέγερση την οποία απέτυχε να καταστείλει, ο Μπεν Άλι διέφυγε από την Τυνησία παίρνοντας μαζί του 1,5 τόνου χρυσού. Σήμερα, το πλήθος των επιθέσεων κατά τής δημοκρατίας και τής ελευθερίας τού τυνησιακού λαού που συνέβησαν αφότου ο δικτάτορας ανήλθε στην εξουσία το 1987, τροφοδοτούν τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Κατά τον ίδιο τρόπο, μετά από την εξέγερση τού λαού τής Αϊτής το 1986, ο υιός Ντιβαλιέ δεν είχε άλλη επιλογή παρά να διαφύγει από τη χώρα του, την Αϊτή (1), μετά από περισσότερο από τρεις δεκαετίες δικτατορίας που επιβλήθηκε από την οικογένειά του. Με τη συναίνεση των γαλλικών αρχών, βρήκε καταφύγιο σ’ ένα εντυπωσιακό μέγαρο, το οποίο είχε στο μεταξύ αποκτήσει, στο τραχύ κλίμα τής γαλλικής Κυανής Ακτής. Η αξία τής περιουσίας του εκτιμάται ότι υπερβαίνει το ποσό που αντιστοιχεί στο εξωτερικό χρέος τής χώρας του. Αλλά δεν κατόρθωσε ποτέ να εξασφαλίσει την έγκριση τής αιτήσεώς του για άσυλο, που απορρίφθηκε το 1992 από το Συμβούλιο τής Επικρατείας, με αποτέλεσμα να παραμένει στη χώρα υπό το καθεστώς τού παράτυπου μετανάστη, υπό την πλήρη ανοχή των γαλλικών δυνάμεων τής τάξης. Η πρόσφατη επιστροφή του στην Αϊτή προκάλεσε το ενδιαφέρον των τοπικών δικαστικών αρχών. Η γαλλική δικαιοσύνη ποτέ δεν αποτέλεσε την πρώτιστη ανησυχία του …

Το προφίλ των δύο άλλων ηγετών είναι είναι πολύ διαφορετικό: ο Σανκαρά και ο Λουμούμπα είναι ιστορικά παραδείγματα προοδευτικών ηγετών που αγωνίστηκαν σκληρά για τον λαό τους ενάντια στα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων, είτε αυτές προέρχονταν από το εσωτερικό, είτε από το εξωτερικό τής χώρας τους. Στις 30 Ιουνίου 1960, ημέρα τής ανεξαρτησίας τής χώρας του, πρώην Βελγικού Κονγκό, Λουμούμπα εκφώνησε μια παθιασμένη ομιλία ενώπιον τού βέλγου μονάρχη, για την οποία ο τελευταίος δεν τον συγχώρεσε ποτέ: «Αν και σήμερα ανακηρύσσεται η ανεξαρτησία τού Κονγκό με τη σύμφωνη γνώμη τού Βελγίου, φιλικά προσκείμενης χώρας που μας αντιμετωπίζει ως ισότιμους, κανένας Κονγκολέζος άξιος να φέρει το όνομα αυτό δεν θα ξεχάσει ποτέ ότι η ανεξαρτησία μας κατακτήθηκε ως αποτέλεσμα αδιάλειπτων αγώνων, αγώνων παθιασμένων και ιδεαλιστικών, αγώνων για τους οποίους προσφέραμε όλες τις δυνάμεις μας, χωρίς να υποχωρήσουμε μπροστά στις κακουχίες και στις στερήσεις, αγώνες για τους οποίους ήμαστε διατεθειμένοι να δώσουμε ακόμα και το αίμα μας». Έντεκα μέρες αργότερα, με την υποστήριξη των δυτικών δυνάμεων, αποσχίστηκε η επαρχία Κατάνγκα: η διαδικασία αποσταθεροποίησης τού Λουμούμπα είχε πλέον αρχίσει. Θα ολοκληρωθεί με την εκτέλεσή του, που συνέβη με την ενεργό συνενοχή τού βελγικού στρατού στις 17 Ιανουαρίου 1961, πριν από ακριβώς πενήντα χρόνια.

Από την πλευρά του, ο Τομάς Σανκαρά (2), Πρόεδρος τής Μπουρκίνα Φάσο, έμεινε επίσης γνωστός για μια σημαντική του ομιλία στην Αντίς Αμπέμπα, στις 29 Ιουλίου τού 1987: «Το χρέος δεν μπορεί να αποπληρωθεί, διότι είναι κατ’ αρχάς προφανές ότι η μη πληρωμή του δεν συνεπάγεται τον θάνατο των δανειστών μας. Ισχύει, μάλιστα, το αντίθετο: η εξόφλησή του θα μας καταδικάσει σε βέβαιο θάνατο. […] Μας είναι αδύνατο να αποδεχθούμε την ηθική τους. Δεν δεχόμαστε να μας μιλάνε για αξιοπρέπεια. Δεν δεχόμαστε να μας μιλάνε για το ήθος και την εντιμότητα όσων εξοφλούν και για την απώλεια εμπιστοσύνης έναντι των κακοπληρωτών. Αντιθέτως, οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι είναι φυσιολογικό να δηλώνει κανείς σήμερα ότι οι μεγαλύτεροι κλέφτες είναι όσοι κατέχουν τον μεγαλύτερο πλούτο. […] Θα ήθελα η παρούσα διάσκεψη να υιοθετήσει τη θέση αυτή και αναγνωρίσει ρητά την ανάγκη αδυναμίας πληρωμής τού χρέους. Χωρίς πνεύμα εχθρότητας ή ανοικτής αντιπαράθεσης. Αλλά με σκοπό να αποφύγουμε τον αλληλοσπαραγμό. Αν μόνο η Μπουρκίνα Φάσο αρνηθεί να πληρώσει το χρέος, είναι βέβαιο ότι θα αδυνατώ να παρευρεθώ στην επόμενη διάσκεψη! Με την αναγκαία βοήθεια και υποστήριξη όλων σας, θα μπορέσουμε να αποφύγουμε την καταβολή. Και η άρνηση τής πληρωμής τού χρέους θα μας επιτρέψει να αφιερώσουμε στην ανάπτυξη τους πενιχρούς πόρους που διαθέτουμε

Πράγματι, ο Σανκαρά δεν παρευρέθηκε στην επόμενη διάσκεψη: εκτελέστηκε από μπράβους τού Μπλεζ Κομπαορέ στις 15 Οκτώβρη 1987, με τη συνενοχή και κάλυψη των γαλλικών αρχών. Ο Μπλεζ Κομπαορέ, πρόεδρος τής Μπουρκίνα Φάσο από το 1987, αποτελεί την τέλεια ενσάρκωση των μαφιόζικων γαλλο-αφρικανικών σχέσεων. Όπως συνέβη και με τον Ντιβαλιέ πριν από το 1986 και στη συνέχεια με τον Μπεν Άλι μέχρι τις 14 Ιανουαρίου 2001, ο Κομπαορέ απολαμβάνει τής υποστήριξης τής Γαλλίας. Στις 17 και 18 Ιανουαρίου, πραγματοποίησε μάλιστα μυστική επίσκεψη στο Παρίσι. Σε πολλές χώρες όπου είναι πασιφανές ότι οι λαοί τους υποφέρουν κάτω από δικτατορικά καθεστώτα (χτες μάθαμε για τη δικτατορία στην Τυνησία· όμως υπάρχουν ακόμα πολλές παρόμοιες περιπτώσεις), οι ευρωπαίοι ηγέτες, και ιδιαίτερα οι ηγέτες τής Γαλλίας, επιδοκιμάζουν τη δράση των αυταρχικών αυτών καθεστώτων τα οποία υπηρετούν τα ευρωπαϊκά συμφέροντά καταπατώντας τα δικαιώματα των λαών τους.

Έχει τεθεί σε ισχύ εδώ και έξι χρόνια η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση τής διαφθοράς, δυνάμει τής οποίας η υποχρέωση επιστροφής περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν με αθέμιτο τρόπο προς τις λεηλατημένες χώρες ανάγεται σε θεμελιώδη αρχή του διεθνούς δικαίου. Ωστόσο, μέχρι σήμερα έχει επιστραφεί ελάχιστο μόνο μέρος των εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχουν κλαπεί από διεφθαρμένους ηγέτες σε όλο τον κόσμο. Στην πρόσφατη ιστορία, διεθνείς οργανισμοί όπως το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα (3) έχουν παράσχει χρηματοδότηση σε πολλά δικτατορικά καθεστώτα σε όλον κόσμο, ξεκινώντας από τη Νότια Αφρική τού απαρτχάιντ μέχρι και τη Χιλή τού Πινοσέτ, συμπεριλαμβανομένων και τής Ινδονησίας τού Σουχάρτο και τού Ζαΐρ τού Μομπούτου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, συνέβαλαν ενεργώς στη νομιμοποίηση των αμύθητων περιουσιών που δημιουργήθηκαν από την λεηλασία των φυσικών εθνικών πόρων. Στη συνέχεια, η επιβολή τής απελευθέρωσης των κεφαλαίων και τού ανοίγματος των αγορών διευκόλυναν τη μεταφορά σημαντικών χρηματικών ποσών από το Νότο προς τους φορολογικούς και νομικούς παραδείσους.

Σ’ αυτό το επικίνδυνο παιχνίδι, δεν αρκεί να αναδείξουμε τις ευθύνες κάποιων ηγετών τού Νότου, αλλά οφείλουμε επίσης να καταγγείλουμε τη δυτική αδιαφορία και ανεκτικότητα των ισχυρών ηγετών και των χρηματοπιστωτικών κύκλων που εμποδίζουν κάθε σοβαρή διερεύνηση τού θέματος. Πράγματι, το γεγονός ότι οι δικτάτορες μπορούν σήμερα να απολαμβάνουν ατιμωρητί τον αθέμιτο πλούτο τους οφείλεται στο ότι δεν υπάρχει πολιτική βούληση απόδοσης δικαίου.

Οι λεγόμενες δημοκρατικές χώρες πρέπει να πάψουν να στηρίζουν ή και ακόμη να τηρούν στάση ανοχής προς διεφθαρμένες και δικτατορικές κυβερνήσεις. Δυστυχώς, υπάρχουν πολλά παραδείγματα τέτοιων συμβιβασμών σε θέματα αρχής, ιδιαίτερα στις πρώην γαλλικές αποικίες. Στο μεταξύ, οι λαοί καλούνται να εξοφλήσουν ένα χρέος που αποτελεί το ορατό σύμβολο της υποταγής τής χώρας τους στα συμφέροντα των μεγάλων καπιταλιστικών δυνάμεων και των πολυεθνικών εταιριών. Είναι πλέον καιρός να θέσουμε τα πλαίσια μιας ριζικά διαφορετικής πολιτικής, οικονομικής και χρηματοπιστωτικής λογικής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Είναι καιρός οι υπεύθυνοι για το σημερινό παγκόσμιο αδιέξοδο να λογοδοτήσουν στη δικαιοσύνη.

Damien Millet (εκπρόσωπος) και Sophie Perchellet (αντιπρόεδρος τού γαλλικού τμήματος τής Επιτροπής για την Ακύρωση τού Χρέους τού Τρίτου Κόσμου (CADTM))


(1) Δες Sophie Perchellet, Haïti: entre colonisation, 
dette et domination. Deux siècles de lutte pour la liberté. Εκδ. CADTM-Papda, 2010.

(2) Δες Damien Millet, L’Afrique sans dette. 
Εκδ. CADTM-Syllepse, 2005.

(3) Δες Éric Toussaint, Banque mondiale: le coup d’État permanent. Εκδ. CADTM-Syllepse-Cetim, 2006.


WordCnt:1236

(Εικόνα: blog.foreignpolicy.com)

Advertisements
 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s