RSS

Λαμπεντούσα: «Αυτοί οι νέοι διψάνε για ελευθερία»

16 Μαρ.

Λαμπεντούσα: «Αυτοί οι νέοι διψάνε για ελευθερία»
(Ουμανιτέ, 14/3)

Εδώ και ένα μήνα η άφιξη 8.000 Τυνησίων στις ιταλικές ακτές έχει προκαλέσει πολλά σχόλια, που κυμαίνονται από τα πλέον καταστροφολογικά — «ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές», σύμφωνα με τον Νικολά Σαρκοζί — ως τα πλέον ποταπά, όπως για παράδειγμα η πρόταση τής Σαντάλ Μπρινέλ[1] να «τους ξαναβάλουμε μέσα στα πλοία». Σήμερα είναι η σειρά τής Μαρίν Λε-Πεν, τής αρχηγού τού Εθνικού Μετώπου, να εργαλειοποιήσει τις αφίξεις με την επίσκεψή της στο νησί τής Λαμπεντούσα. Με αφορμή το κύμα πολιτικών και μιντιακών αντιδράσεων το Ευρωμεσογειακό Δίκτυο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων πραγματοποίησε εσπευσμένα ερευνητική αποστολή για τη μελέτη τού φαινομένου. Από τις 19 έως τις 26 Φεβρουαρίου μεγάλος αριθμός γαλλικών και τυνησιακών οργανώσεων πραγματοποίησαν επισκέψεις στην Τυνησία και την Ιταλία. Η Κλερ Ροντιέ, μέλος τού δικτύου Migreurop, συμμετείχε στην ομάδα παρατηρητών. Από το [λιμάνι] Ζαρζίς ως στη Λαμπεντούσα εκθέτει τους λόγους για τους οποίους άτομα νέας ηλικίας που προέρχονται από την Τυνησία εγκαταλείπουν τη χώρα τους και περιγράφει τις δυσκολίες που συνοδεύουν την άφιξή τους σε μια Ευρώπη τρομοκρατημένη από τον μύθο τής «εισβολής».

Ποια είναι η γνώμη σας για τη δημόσια διαμάχη που εκτυλίσσεται στην Ευρώπη γύρω από τα μεταναστευτικά ζητήματα.

Κλερ Ροντιέ: Είμαστε μάρτυρες ενός υπερθεματισμού απόρριψης που εγείρει το ερώτημα τής στάσης μας απέναντι στις ελευθερίες των άλλων. Πρέπει να ξέρουμε τι θέλουμε: θεωρούμε προτιμότερη τη δημοκρατία, που είναι συνώνυμη με την ελευθερίας κινήσεως, ή προτιμούμε αντιθέτως αυταρχικά καθεστώτα που απαγορεύουν στους πολίτες να εγκαταλείψουν τη χώρα τους; Η ανάγκη χειραφέτησης αφορά επίσης και τη διέλευση των συνόρων, πράγμα που, όμως, δεν σημαίνει ότι η Τυνησία θα αδειάσει από τους κατοίκους της! Προκαλεί ανησυχία η σύγκριση ανάμεσα στη νευρικότητα που επιδεικνύει η Ευρώπης σε σχέση με τα 8 χιλιάδες άτομα που έφθασαν στην Ιταλία και την πλήρη σιωπή με την οποία αντιμετωπίζει την κατάσταση στην Τυνησία, όπου συνεχίζουν να καταφθάνουν κύματα δεκάδων χιλιάδων μεταναστών από τη Λιβύη. Η Τυνησία καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να ανταποκριθεί στις ανάγκες τής στιγμής, χωρίς να είναι κατάλληλα εφοδιασμένη γι’ αυτό. Απέναντι σ’ αυτούς τους νέους που διψάνε για ελευθερία η μόνη απάντηση τής Ευρώπης είναι να τους μεταχειρίζεται ως επιδρομείς τους οποίους οφείλει να αποκρούσει. Η αποστολή μας έφερε στο φως ένα εξαιρετικά ευρωκεντρικό όραμα για τη Μεσόγειο: ενώ από αυτή την όχθη την θεωρούμε ως φυσικό φραγμό, στην αντίπερα όχθη οι Τυνήσιοι την αντιμετωπίζουν ως κοινό χώρο.

Κυκλοφορούν πολλές φήμες για τους μετανάστες που έφθασαν στη Λαμπεντούσα. Μπορέσατε να μάθετε περισσότερα για αυτούς;

Κλερ Ροντιέ: Είναι όλοι τους νέα άτομα, με μέση ηλικία μεταξύ 20 και 35 ετών, κυρίως άνδρες. Υπήρχαν επίμονες φήμες που έκαναν λόγο για υποκινούμενα άτομα, «εγκάθετους» τής κλίκας τού Μπεν Αλί ή τής Λιβύης, που δρούσαν με σκοπό την αποσταθεροποίηση τής μεταβατικής τυνησιακής κυβέρνησης. Κανένα στοιχείο δεν επιβεβαιώνει την θέση αυτή. Κανένας τους δεν αυτοχαρακτηρίζεται ως αντεπαναστάτης. Πολλά μάλιστα από τα νέα αυτά άτομα προέρχονται από την περιοχή τού Ζαρζίς στον νότο τής Τυνησίας· γνωρίζουν ο ένας τον άλλο, κατοικούσαν στις ίδιες συνοικίες και κινήθηκαν από τα ίδια ελατήρια. Δεν είναι οι φτωχότεροι εκείνοι που φεύγουν. Πολλοί από αυτούς εργάζονταν ή ήταν εποχιακά απασχολούμενοι και βρέθηκαν στην ανεργία λόγω έλλειψης τουριστών. Θέλησαν να αναζητήσουν καλύτερη τύχη στο εξωτερικό, αλλά όχι κατ’ ανάγκη με οριστικό τρόπο. Στην πλειοψηφία τους επιθυμούσαν εδώ και καιρό να φύγουν, αλλά δεν μπορούσαν να το κάνουν εξαιτίας των συνοριακών ελέγχων και κυρίως εξαιτίας τού κόστους τής βίζας (12.000 δηνάρια, 6.000 ευρώ, ως συνέπεια τής διαφθοράς). Το ταξιδιωτικό κόστος ήταν 2.000 δηνάρια· επομένως, επωφελήθηκαν τής ευκαιρίας χάρη σε μια συγκυρία περιστάσεων που σχετίζεται με την αναστολή των συνοριακών ελέγχων και την απουσία τής αστυνομίας. Υπήρξαν και ορισμένες αυθόρμητες αναχωρήσεις. Στην Καλαβρία συναντήσαμε νέους ανθρώπους που η απόφασή τους να φύγουν ήταν αποτέλεσμα στιγμιαίας παρόρμησης. Τέσσερις εξ αυτών ζήτησαν μάλιστα να επιστρέψουν στην Τυνησία.

Κατά τον διάπλου ένα από τα πλοία, το Liberty 302, ανατράπηκε. Ορισμένοι έκαναν λόγο για εσκεμμένη επίθεση από την τυνησιακή ακτοφυλακή. Μπορέσατε να διερευνήσετε το περιστατικό τού ναυαγίου;

Κλερ Ροντιέ: Συγκεντρώσαμε πολλά στοιχεία, αλλά η θέση ότι επρόκειτο για εσκεμμένη επίθεση δεν επιβεβαιώθηκε. Οφειλόταν μάλλον σε λανθασμένο ελιγμό από πλευράς τού τυνησιακού λιμενικού σκάφους που προσέκρουσε στο πλοίο κόβοντάς το στα δύο. Στο πλοίο επέβαιναν 115 άτομα. Εντοπίστηκαν τα σώματα οχτώ πνιγέντων, ενώ αγνοείται η τύχη 25 ακόμα ατόμων. Αντιθέτως, εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι δεν καταβλήθηκε κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διάσωση των ανθρώπων. Οι επιζώντες αναφέρουν ότι η βοήθεια καθυστέρησε πάρα πολύ να φτάσει και ότι οι Τυνήσιοι ακτοφύλακες δεν έδειχναν καθόλου να βιάζονται να ρίξουν τους πλωτήρες και τα σωσίβια διάσωσης στη θάλασσα. Από τις τέσσερις μικρές πνευστές λέμβους που διέθετε το λιμενικό σκάφος μία μόνο ρίχτηκε στη θάλασσα. Εν τω μεταξύ, έχει περάσει μια βδομάδα από την τραγωδία, χωρίς όμως να έχει υπάρξει κάποια επικοινωνία των αρχών με τις οικογένειες των θυμάτων και των επιζώντων, χωρίς να έχει ξεκινήσει καμία έρευνα ή να εξεταστεί κανένας.

Έχετε κάποια ιδέα για το ποια θα είναι η μεταναστευτική πολιτική τής νέας Τυνησίας;

Κλερ Ροντιέ: Δεν καταλαβαίνω σε ποια βάση μπορεί στηριχθεί η πρόβλεψη για μαζικές αφίξεις. Ο Οργανισμός διεθνών μεταναστεύσεων (OIM) έκανε λόγο για 1,5 εκ. μετανάστες στη Λιβύη. Η εκτίμηση αυτή ερμηνεύθηκε σαν να αφορούσε την άφιξη 1,5 εκ. ατόμων στην Ευρώπη· αλλά η πρώτη έγνοια των αλλοδαπών στη Λιβύη δεν είναι αν θα έρθουν ή όχι στην Ευρώπη! Είτε πρόκειται για Αιγύπτιους, είτε για Τυνήσιους, οι άνθρωποι αυτοί επιθυμούν στην πλειοψηφία τους να επιστρέψουν στις πατρίδες τους. Όσο για τους υπόλοιπους, όσους δηλ. έχουν ανάγκη προστασίας, δεν θεωρώ ότι είναι πιο σοκαριστικό να τους υποδεχτεί τελικά η Ευρώπη, από το να τους αντιμετωπίζει με τρόμο!

(Η συνέντευξη δόθηκε στη Μαρί Μπαρμπιέ).

[1] Δείτε εδώ και εδώ· γνωστή υπέρμαχος των δικαιωμάτων των γυναικών.

Advertisements
 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s