RSS

Η οικονομική λεηλασία τού αιώνα—M.Dinucci

27 Απρ.

Η οικονομική λεηλασία τού αιώνα: η επίθεση των Προθύμων στα κρατικά επενδυτικά ταμεία τής Λιβύης
Manlio Dinucci
(il manifesto, 22/4)

Στόχος τού πολέμου στη Λιβύη δεν είναι μόνο τα πετρελαϊκά αποθέματα τα οποία υπολογίζονται σε 60 δισ. βαρέλια (τα μεγαλύτερα στην Αφρική και με το χαμηλότερο κόστος εξόρυξης στον κόσμο), ούτε μόνο τα αποθέματα φυσικού αερίου, που σύμφωνα με εκτιμήσεις ανέρχονται περίπου σε 1.500 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Στο στόχαστρο των «προθύμων» τής επιχείρησης «Ενοποιημένος Προστάτης» βρίσκονται επίσης και τα κρατικά επενδυτικά ταμεία, τα κεφάλαια δηλαδή τα οποία το λιβυκό κράτος έχει επενδύσει στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα δημόσια κεφάλαια που διαχειρίζεται η Αρχή Λιβυκών Επενδύσεων (LIA) ανέρχονται περίπου σε 70 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ αν συνυπολογισθούν και οι ξένες επενδύσεις τής Κεντρικής Τράπεζας τής Λιβύης και άλλων οργανισμών, το ποσό ανέρχεται σε πάνω από 150 δις. Και ναι μεν τα κρατικά επενδυτικά κεφάλαια τής Λιβύης είναι μικρότερα από τα αντίστοιχα τής Σαουδικής Αραβίας ή τού Κουβέιτ, αλλά λόγω τής ταχείας τους ανάπτυξης μπορεί να ξεπερνούν το προαναφερθέν ποσό. Κατά τη σύστασή της το 2006, η LIA διέθετε 40 δισ. δολάρια. Μέσα σε μόλις πέντε χρόνια, πραγματοποίησε επενδύσεις σε περισσότερες από εκατό εταιρείες στη Βόρειο Αφρική, Ασία, Ευρώπη, στη Βόρειο και Νότιο Αμερική (όπως, για παράδειγμα, σε εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου, σε τράπεζες, στο βιομηχανικό τομέα και στον τομέα των ακινήτων, σε πετρελαϊκές επιχειρήσεις, κ.λπ.)

Στην Ιταλία οι κυριότερες λιβυκές επενδύσεις έχουν γίνει στην τράπεζα UniCredit (που ελέγχεται σε ποσοστό 7,5% από την LIA και την Κεντρική Τράπεζα τής Λιβύης), στην Finmeccanica (2%) και στην Eni (1%): τόσο αυτές όσο και άλλες επενδύσεις (όπως, για παράδειγμα, η συμμετοχή κατά 7.5% στον ποδοσφαιρικό σύλλογο τής Juventus) έχουν περισσότερο πολιτική παρά οικονομική σημασία (ανέρχονται περίπου στα 4 δισ. δολάρια).

Μετά τη διαγραφή της από τον κατάλογο των «κρατών-παριών» τής Ουάσιγκτον, η Λιβύη επιχείρησε να ανακτήσει τη θέση της στο διεθνές προσκήνιο προσφεύγοντας στη «διπλωματία των κρατικών επενδύσεων». Με την άρση τού εμπάργκο από τις ΗΠΑ και την ΕΕ το 2004 και την επιστροφή στη χώρα των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, η Τρίπολη μπόρεσε να εξασφαλίσει ετήσιο εμπορικό πλεόνασμα ύψους περίπου 30 δισ. δολαρίων, το μεγαλύτερο μέρος τού οποίου προορίστηκε για εξωτερικές επενδύσεις. Ωστόσο, η διαχείριση των κρατικών επενδυτικών κεφαλαίων έθεσε στη διάθεση των υπουργών και άλλων υψηλόβαθμων αξιωματούχων τού καθεστώτος ένα νέο μηχανισμό εξουσίας και διαφθοράς, ο οποίος κατά πάσα πιθανότητα ξέφυγε από τον έλεγχο τού ίδιου τού Καντάφι. Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι το 2009 ο Λίβυος ηγέτης είχε προτείνει να διανεμηθούν 30 δισ. από τα πετρελαϊκά κέρδη «απευθείας στο λιβυκό λαό» — πρόταση που συνέβαλε στη διεύρυνση των ρηγμάτων στο εσωτερικό τής λιβυκής κυβέρνησης.

Εκμεταλλευόμενοι τις εσωτερικές αυτές διενέξεις οι κυρίαρχοι κύκλοι τής Ευρώπης και των ΗΠΑ μπόρεσαν να ιδιοποιηθούν τα λιβυκά επενδυτικά κεφάλαια, πριν ακόμα αρχίσει η στρατιωτική επίθεση εναντίον τής Λιβύης με απώτερο σκοπό την απόκτηση τού ελέγχου τού ενεργειακού πλούτου τής χώρας. Το εγχείρημα αυτό διευκόλυνε ο ίδιος ο επικεφαλής τής LIA, ο Μοχάμεντ Λαγιάς: σύμφωνα με απόρρητο διπλωματικό τηλεγράφημα που δημοσιοποίησε το WikiLeaks, ο Λαγιάς πληροφόρησε στις 20 Ιανουαρίου τον Αμερικανό πρεσβευτή στην Τρίπολη ότι η Αρχή Λιβυκών Επενδύσεων είχε 32 δισ. δολάρια σε καταθέσεις σε τράπεζες των ΗΠΑ. Πέντε εβδομάδες αργότερα, στις 28 Φεβρουαρίου, το υπουργείο Οικονομικών «πάγωσε» τους λογαριασμούς αυτούς. Σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις, πρόκειται για «το μεγαλύτερο χρηματικό ποσό που έχει ποτέ δεσμευθεί στις ΗΠΑ» — ποσό που η Ουάσινγκτον διαχειρίζεται «ως καταπίστευμα υπέρ τού μέλλοντος τής Λιβύης». Στην πραγματικότητα, το ποσό αυτό θα διατεθεί ως ένεση κεφαλαιακής ρευστότητας στην όλο και πιο χρεωμένη αμερικανική οικονομία. Μερικές μέρες αργότερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση «πάγωσε» λιβυκά κεφάλαια ύψους περίπου 45 δισ. ευρώ.

Αυτή η επιδρομή στα λιβυκά κεφάλαια θα έχει ιδιαίτερα σημαντικές επιπτώσεις για την Αφρική, όπου η «Libyan Arab African Investment Company» έχει ήδη πραγματοποιήσει επενδύσεις σε περισσότερες από 25 χώρες (εκ των οποίων 22 στην υποσαχάρια Αφρική), ενώ είχε προγραμματίσει για τα επόμενα πέντε χρόνια αύξηση των επενδύσεων (στους τομείς κυρίως τής κατασκευαστικής, μεταλλευτικής και τουριστικής βιομηχανίας, καθώς επίσης και στον τομέα των τηλεπικοινωνιών). Οι λιβυκές επενδύσεις συνέβαλαν σημαντικά στην υλοποίηση τής λειτουργίας τού πρώτου τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου Rascom (τού Αφρικανικού Οργανισμού Δορυφορικών Επικοινωνιών), ο οποίος τέθηκε σε τροχιά τον Αύγουστο τού 2010, πράγμα που επέτρεψε στις αφρικανικές χώρες να μπουν σε μια πορεία απεξάρτησης από τα αμερικανικά και ευρωπαϊκά δορυφορικά δίκτυα, εξοικονομώντας ετησίως εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.

Ακόμα πιο σημαντική είναι όμως η συμβολή των λιβυκών επενδύσεων στη δημιουργία και υλοποίηση από την Αφρικανική Ένωση των εξής τριών χρηματοοικονομικών οργανισμών: τής Αφρικανικής Τράπεζας Επενδύσεων με έδρα τη Σύρτη, τού Αφρικανικού Νομισματικού Ταμείου με έδρα το Γιαουντέ (Καμερούν) και τής Κεντρικής Αφρικανικής Τράπεζας στην Αμπουτζά (Νιγηρία). Η ανάπτυξη και ενίσχυση των οργανισμών αυτών αφενός μεν θα επέτρεπε στις αφρικανικές χώρες να αυτονομηθούν από τον νεοαποικιακό έλεγχο και κηδεμονία τής Παγκόσμιας Τράπεζας και τού Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, αφετέρου δε, θα σήμαινε το τέλος τού φράγκου CFA — νόμισμα που υποχρεούνται να χρησιμοποιούν δεκατέσσερις αφρικανικές χώρες πρώην γαλλικές αποικίες. Το πάγωμα των λιβυκών κεφαλαίων συνιστά σοβαρό πλήγμα για το όλο εγχείρημα. Τα όπλα επομένως που χρησιμοποιεί η συμμαχία των «προθύμων» δεν περιορίζονται μόνο σε αυτά τής επιχείρησης «Ενοποιημένος Προστάτης».

Advertisements
 

Ετικέτες:

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s