RSS

Μια ζωή που δεν αξίζει όσο ένα εισιτήριο—M.King

24 Ιολ.

Μια ζωή που δεν αξίζει όσο ένα εισιτήριο
Mike King

Ένας ακόμη άοπλος νεαρός Αφροαμερικάνος, ο Κένεθ Χάρντινγκ, πέφτει νεκρός μέρα μεσημέρι, έχοντας δεχτεί πισώπλατα πολλαπλούς πυροβολισμούς, ενώ προσπαθούσε να ξεφύγει, έχοντας τα χέρια σηκωμένα ψηλά, από τους αστυνομικούς που τον καταδίωκαν. Εκτελέστηκε στον δρόμο από την αστυνομία τού Σαν Φρανσίσκο για το έγκλημα τής αποφυγής πληρωμής εισιτηρίου. Δεκάδες μάρτυρες είδαν να εκτυλίσσεται μπροστά τους η εξής σκηνή — σκηνή που δεν αποτελεί πλέον τίποτε το ασυνήθιστο για τις πόλεις των ΗΠΑ και την οποία απαθανάτισαν με τα κινητά τους: ένας άνδρας σφαδάζει στο έδαφος αιμόφυρτος, μέσα σε μια λίμνη αίματος, περιτριγυρισμένος από αστυνομικούς σε απόσταση ασφαλείας. Οι αστυνομικοί, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν μάλιστα γυρισμένη την πλάτη προς τον βαριά τραυματισμένο άνδρα, όχι μόνο δεν του προσέφεραν βοήθεια, αλλά δεν επιχείρησαν καν να του κάνουν σωματική έρευνα ή να ψάξουν για το (υποτιθέμενο) όπλο τού θύματος· παρ’ όλ’ αυτά θα υποστηρίξουν αφενός μεν ότι ο άνδρας τους έριξε πρώτος, αφετέρου δε, ότι πυροβόλησε στα τυφλά προς την κατεύθυνση των συγκεντρωμένων. Ωστόσο, κανένας από τους παρευρισκόμενους δεν δήλωσε ότι το θύμα χρησιμοποίησε ή είχε στην κατοχή του όπλο. Σύμφωνα με τις μεταγενέστερες δηλώσεις τής αστυνομίας, το όπλο ανακαλύφθηκε με τη συνδρομή ενός πληροφοριοδότη. Επιπλέον, μια μέρα μετά το θανατηφόρο συμβάν, η αστυνομία κατονόμασε τον Χάρντινγκ ως «εμπλεκόμενο» σε υπόθεση δολοφονίας στο Σιάτλ, ενώ χρησιμοποιείται και μια προηγούμενη ποινική καταδίκη τού θύματος, προκειμένου να υποβαθμιστεί περαιτέρω η αξία τής ζωής του. Το θέμα μας δεν είναι εδώ ούτε οι προηγούμενες καταδίκες του, ούτε η «επίσημη εκδοχή» τού περιστατικού, που ακόμη και τώρα προσπαθεί να χαλκεύσει η αστυνομία, ούτε τέλος οι μετά θάνατον υποψίες διάπραξης ανθρωποκτονίας και τα μυστηριώδη όπλα που εμφανίστηκαν ως δια μαγείας. Ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο: το μόνο που ήξερε η αστυνομία ήταν ότι το θύμα ήταν απλός λαθρεπιβάτης, ενώ, σύμφωνα με τους πολλούς αυτόπτες μάρτυρες, αφενός μεν ο Χάρντινγκ δεν είχε όπλο, αφετέρου δε όλοι οι πυροβολισμοί ήταν προς μία κατεύθυνση.

Είτε πρόκειται για την αστυνομία τού Μετρό τής περιοχής τού κόλπου τού Σαν Φρανσίσκο [BART], είτε για την αστυνομική διεύθυνση τού Όκλαντ ή τού Σαν Φρανσίσκο, τα περιστατικά παρουσιάζουν μεγάλη ομοιότητα: άοπλοι ύποπτοι, σχεδόν όλοι τους έγχρωμοι πολίτες — ή, σε κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις, λευκοί ψυχικά ασθενείς ή άστεγοι άνδρες —, πέφτουν νεκροί στον δρόμο, τις περισσότερες φορές έχοντας δεχτεί πισώπλατους πυροβολισμούς από τους αστυνομικούς που τους καταδίωκαν. Η σχεδόν πανομοιότυπη, λογικά διάτρητη και μη ευλόγως δικαιολογημένη εκδοχή των αρχών ασφαλείας, όσον αφορά τη χρήση θανατηφόρας βίας, βασίζεται πάντα στις απόψεις των εμπλεκόμενων αστυνομικών, που γίνονται ανεπιφύλακτα δεκτές από τους προϊσταμένους τους, τις δημοτικές αρχές ή τους ομίλους εφημερίδων — εκτός και αν υπάρχει βίντεο. Ο Μέσερλε, ο αστυνομικός που σκότωσε τον Όσκαρ Γκραντ, εξέλαβε εσφαλμένα το ημιαυτόματο γκλοκ του για διαφορετικού τύπου τέιζερ φωτοεκπομπής, μεγέθους μεγαλύτερου τού συνηθισμένου, παρ’ όλο που οι δύο τύποι όπλων έχουν εντελώς διαφορετικές λαβές. Ο Μέσερλε, που εξέτισε για το έγκλημά του ποινή φυλάκισης λίγο μόνων μηνών, αντιπροσωπεύει την εξαίρεση στον κανόνα. Να σημειωθεί ότι αφέθηκε πρόσφατα ελεύθερος. Αστυνομικοί τής Διεύθυνσης τού Όκλαντ πυροβόλησαν πισώπλατα και σκότωσαν τον Ντέρικ Τζόους, ενώ κρατούσε στα χέρια του μια ηλεκτρονική ζυγαριά, αλλά για τον θάνατό του δεν ασκήθηκε καμία ποινική δίωξη. Σε άλλες περιπτώσεις θανάτων άοπλων έγχρωμων πολιτών από την αστυνομία τού Όκλαντ, οι εμπλεκόμενοι αστυνομικοί τέθηκαν προσωρινά σε διαθεσιμότητα, επανήλθαν όμως στην υπηρεσία λαμβάνοντας και αναδρομικές αποδοχές. Ορισμένοι εν ενεργεία αστυνομικοί τής Διεύθυνσης τού Όκλαντ εμπλέκονται σε περισσότερα από ένα περιστατικά θανάτων άοπλων πολιτών, αλλά εξακολουθούν, ωστόσο, να περιπολούν και να οπλοφορούν στους δρόμους τής πόλης.

Δεδομένου ότι τα θεμελιώδη αίτια των αστυνομικών αυτών δολοφονιών είναι πολλαπλά και υπερβολικά σύνθετα για να τα πραγματευθώ λεπτομερώς εδώ, θα αναφέρω ενδεικτικά τα εξής: η ανεξέλεγκτη δράση και περιχαράκωση τής αστυνομικής εξουσίας, η οποία έχει επιφορτιστεί με τη διατήρηση μιας συγκεκριμένης φυλετικής και οικονομικής τάξης πραγµάτων· η βίαιη έκφραση μιας λανθάνουσας φοβίας ή ακόμα και η ανοιχτή εχθρότητα εκ μέρους των αστυνομικών· οι κοινωνικές εκφάνσεις τής ιδεολογίας τής λευκής ανωτερότητας, η οποία εκφράζεται σε πολλά επίπεδα, από τις συντηρητικές προτιμήσεις των ψηφοφόρων των προαστίων υπέρ τού «νόμου και τής τάξης» έως τις ιστορικές καταβολές τού θεσμού τής αστυνομίας στη χώρα μας· και, τέλος, οι γεωγραφίες φυλετικού διαχωρισμού, χαρακτηριστικό παράδειγμα των οποίων είναι η συνοικία τού Μπέιβιου.

Τα ανωτέρω οδηγούν σε ένα παράδοξο σύστημα ειδικά στοχευμένης και συνάμα αδιάκριτης βίας. Πράγματι, από τη μια πλευρά, η έντονη αστυνομική παρουσία, οι επιθετικές τακτικές των δυνάμεων ασφαλείας (όπως, για παράδειγμα, το προφάιλινγκ εικαζομένων δραστών εγκληματικών πράξεων, τα σημεία οδικών ελέγχων, οι (όχι και τόσο) τυχαίοι έλεγχοι κατά τής εισιτηροδιαφυγής στα δημοτικά μέσα μεταφοράς, κ.λπ.), καθώς επίσης και η αντίληψη τού ρόλου τους ως δυνάμεων κατοχής που δρουν σε εχθρικό περιβάλλον, αφορούν σχεδόν αποκλειστικά τις φτωχές αστικές κοινότητες εγχρώμων. Από την άλλη όμως πλευρά, δεδομένης και τής μείωσης των ποσοστών εγκληματικότητας, η φύση, η ιστορία, η εν γένει λογική και οι συγκεκριμένες τακτικές αστυνόμευσης των έγχρωμων κοινοτήτων διαψεύδουν την υπόθεση ότι πρόκειται για μεμονωμένα ή καινοφανή περιστατικά αυθαιρεσίας που εμφανίζουν παρεκκλίνοντα χαρακτήρα. Σε αυτές κοινότητες που βρίσκονται στο στόχαστρο τής αστυνόμευσης, η χρήση υπέρμετρης αστυνομικής βίας είναι συχνά απόλυτα γενικευμένη και αδιάκριτη. Απλός οδικός έλεγχος, κλήση στην αστυνομία για διατάραξη τής οικιακής ειρήνης, αποφυγή πληρωμής εισιτηρίου: το ένα τραγικό περιστατικό μετά το άλλο. Ολονυχτίες υπό το φως των κεριών, τοιχογραφίες, ραπ τραγούδια για τη μνήμη των θυμάτων. Η ίδια πάντα ιστορία: άοπλος, με τα χέρια ψηλά, δέχεται πισώπλατους πυροβολισμούς κατά τη διάρκεια αστυνομικής καταδίωξης — καμία απόδοση ευθυνών.

Ορισμένοι χρησιμοποιούν τον όρο «αστυνομική τρομοκρατία» για να περιγράψουν αυτή την κατάσταση. Ωστόσο, δεν θα συναντήσετε αυτή την έκφραση στα δελτία ειδήσεων των μεγάλων τηλεοπτικών δικτύων, στις ομιλίες των υποψηφίων για τα δημοτικά αξιώματα ή στις δηλώσεις των περισσοτέρων μη κερδοσκοπικών οργανισμών. Ακόμη και στο πλαίσιο κινητοποιήσεων εναντίον τής αστυνομικής βίας, παρεμποδίζεται η χρήση αυτού τού λεξιλογίου, με το σκεπτικό ότι αποτελεί δείγμα ανευθυνότητας ή έλλειψης εκπαίδευσης. Αφού περιγράψαμε τα γενικά χαρακτηριστικά τής αστικής αστυνόμευσης, αξίζει να δούµε πώς ορίζεται η έννοια τής τρομοκρατίας. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ορίζει την «τρομοκρατία» ως «την προμελετημένη, πολιτικά παρακινημένη, βία που διαπράττεται ενάντια σε αμάχους στόχους … [και η οποία] συνήθως προορίζεται να επηρεάσει ένα ακροατήριο».

Οι αστυνομικοί τού Μπέιβιου ή τού Ανατολικού Όκλαντ έχουν καθαρή αντίληψη τού ρόλου και τής αποστολής τους ως δυνάμεων κατοχής στις κοινότητες αυτές. Όμως, η προκατειλημμένη αυτή προσέγγιση δεν είναι καθόλου εσφαλμένη. Η σχέση τους με τις τοπικές κοινότητες είναι σχέση εχθρότητας. Δεν πρόκειται πλέον για το γνωστό παιχνίδι «πολέμου» μεταξύ «κλεφτών και αστυνόμων», αλλά για πόλεμο μεταξύ αστυνόμων και έγχρωμων κοινοτήτων. Η πολιτική σκοπιμότητα είναι, εν προκειμένω, η ανάσχεση και η παγίδευση μιας κοινότητας που μαστίζεται από τα προβλήματα τής ανεργίας, των ανεπαρκών ή αποτυχημένων σχολείων, τής βίας και τής κατάχρησης ναρκωτικών και η οποία κατατρύχεται από αισθήματα οργής και απελπισίας. Η αστυνομία αντιμετωπίζει έως ένα σημείο την εγκληματικότητα, αλλά η γενικότερη αποστολή της συνίσταται στην επιτήρηση τού χώρου, στην τήρηση τής τάξης και στον εκφοβισμό. Πρόκειται για μια διαδικασία που στοχεύει στην απανθρωποποίηση των εν λόγω κοινοτήτων μέσω τού κοινωνικού και οικονομικού τους αποκλεισμού, που πραγματοποιείται με τη βοήθεια διάφορων μηχανισμών ανάσχεσης και παγίδευσης, ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγεται και η αστυνομία ως ο κατεξοχήν θεσμός και μηχανισμός ανάσχεσης.

Όσοι δεν υποχρεώνονται να βιώσουν από πρώτο χέρι την πραγματικότητα αυτή έχουν την πολυτέλεια να την αντιμετωπίζουν ως κάτι διαφορετικό από αυτό που πράγματι είναι. Πολλοί αποδέχονται ανεπιφύλακτα ακόμα και τα πιο απίθανα επιχειρήματα των αρχών επιβολής τού νόµου, ενώ αρκετοί είναι και εκείνοι που ανέχονται ή και υποστηρίζουν ενεργά την κοινωνική αυτή κατάσταση, όπου μια ομάδα ασύδοτων και καλοπληρωμένων ένοπλων υπαλλήλων, που προέρχονται από άλλες κοινότητες, ελέγχουν και τρομοκρατούν ολόκληρες γειτονιές, μόνο και μόνο επειδή όσοι μένουν εκεί είναι φτωχοί έγχρωμοι πολίτες, των οποίων η ζωή εξακολουθεί, όπως φαίνεται, να αξίζει λιγότερο και από ένα εισιτήριο.

Δύσκολα θα ακούσει κανείς αφελείς γενικεύσεις και εκλογικεύσεις από τους αστυνομικούς και τους πολίτες τού Μπέιβιου και τού Χάντερς Πόιντ. Όλοι ξέρουν ότι εκεί έξω γίνεται πόλεμος. Ενώ η αστυνομία κάνει λόγο για πόλεμο κατά τού εγκλήματος, για πόλεμο κατά των ναρκωτικών και των συμμοριών, οι πολίτες μιλάνε για πόλεμο εις βάρος τής κοινότητας, για πόλεμο εναντίον των νέων και των μαύρων πολιτών. Στο Μπέιβιου κυριαρχεί η ίδια λογική εισβολής και κατοχής με εκείνη που ισχύει στη Βαγδάτη και στο Αφγανιστάν. Οι ένοπλες δυνάμεις μας και η αστυνομία ανταλλάσσουν τεχνογνωσία στον τομέα τής καταστολής εξεγέρσεων: στρατιώτες που ετοιμάζονται να αναχωρήσουν για το μέτωπο εκπαιδεύονται από αστυνομικούς, που εκπαιδεύονται με τη σειρά τους από βετεράνους στο αντικείμενο τής Μάχης σε Αστικό Περιβάλλον. Πληθώρα μελετών δείχνουν ότι ο πόλεμος, η κατοχή και τα συνακόλουθα μανιχαϊστικά σχήματα σκέψης και αντίληψης οδηγούν αναπόδραστα στην απανθρωποίηση ενός απεξατομικευμένου εχθρού και ότι αυτή η διαδικασία απανθρωποίησης ενισχύει την τάση προσφυγής σε υπερβολική και αδιάκριτη χρήση βίας. Στο Μπέιβιου τα εν λόγω φαινόμενα υπέρμετρης αστυνομικής βίας εις βάρος ενός απεξατομικευμένου εχθρού εντάσσονται στο γενικότερο πλαίσιο τού προαιώνιου φυλετικού ρατσισμού, των πιο πρόσφατων προγραμμάτων οικονομικών αναδιαρθρώσεων (νεοφιλελευθερισμός), καθώς επίσης και των προσπαθειών αναβάθμισης/εξευγενισμού αστικών περιοχών. Πρόκειται για παράγοντες που συνέβαλαν στην όξυνση των φυλετικών ανισοτήτων, τόσο από πλευράς εισοδήματος ή επιπέδου περίθαλψης, όσο και από πλευράς σωφρονιστικών πολιτικών. Όσον αφορά την αντιμετώπιση τής κατάστασης αυτής, το Κράτος απεκδύεται κάθε αρμοδιότητάς του, με μόνη εξαίρεση το δικαίωμα άσκησης ωμής βίας. Αν αυτό συνδυαστεί αφενός μεν με τη διαρκή συρρίκνωση των προϋπολογισμών για τα σχολεία και τα προγράμματα κοινωνικής αρωγής και πρόνοιας και αφετέρου με τη διόγκωση των δαπανών αστυνόμευσης, γίνεται απολύτως κατανοητή η αύξηση των ανισοτήτων και το συνακόλουθο ενδεχόμενο κοινωνικών αναταραχών, οι οποίες, υπό το πρίσμα των πολιτικών αντιλήψεων που επικρατούν στις τάξεις των κυβερνώντων, παρέχουν άλλοθι για την κατασκευή ακόμη περισσοτέρων φυλακών και την ένταση της αστυνόμευσης.

Η απάντηση στο πρόβλημα τής κατοχής δεν μπορεί να βρίσκεται στην επινόηση περισσότερων εκλεπτυσμένων μεθόδων κατοχής. Ομοίως το πρόβλημα τού πολέμου δεν επιλύεται με τη μέθοδο τής εκπαίδευσης ευαισθησίας για τα στρατεύματα. Μόνη απάντηση στο πρόβλημα τού πολέμου είναι η επίτευξη μιας δίκαιης ειρήνης. Το ποιος μπορεί να σκοτώνει υπό καθεστώς πλήρους ατιμωρησίας και το ποιος πυροβολείται στην πλάτη άνευ λόγου — και στη συνέχεια αφήνεται στη μοίρα του — εξαρτάται από το γενικότερο σύστημα των σχέσεων εξουσίας, από τη μακρά και πολυδιάστατη ιστορία τής φυλετικής καταπίεσης και από τον τρόπο με τον οποίο αυτή η ιστορία εξακολουθεί να διαμορφώνει την καθημερινότητά μας.

Ένα καθαρά πολιτικό πρόβλημα επιδέχεται μόνο πολιτική λύση. Όσο τα ποσοστά ανεργίας στο Χάντερς Πόιντ παραμένουν τέσσερις φορές ανώτερα τού μέσου ποσοστού τής πόλης τού Σαν Φρανσίσκο, το ενδιαφέρον τής αστυνομίας θα εστιάζεται στην περιοχή αυτή, με αποτέλεσμα να δεσμεύονται για την αστυνόμευση δυσανάλογοι δημοτικοί πόροι, που θα μπορούσαν, εντούτοις, να διατίθενται για κοινωνικά προγράμματα. Έτσι, οι επιδόσεις των σχολείων θα παραμένουν στην καλύτερη περίπτωση κάτω από το μέσο όρο, θα παρεμποδίζεται η δημιουργία θέσεων απασχόλησης, τα ποσοστά ανεργίας θα εξακολουθούν να είναι υψηλά, θα χρειάζονται περισσότερες αστυνομικές δυνάμεις κ.ο.κ.

Έχουμε λοιπόν να κάνουμε με έναν φαύλο κύκλο «φυλετικοποιημένης» φτώχειας που τροφοδοτεί έναν δεύτερο φαύλο κύκλο αστυνομικής κατοχής και τρομοκρατίας. Είναι ένας πολυμέτωπος πόλεμος που χαρακτηρίζεται από διάφορες μορφές έμμεσης και άμεσης δομικής βίας — όπως αυτή ασκείται, για παράδειγμα, στον τομέα τής εκπαίδευσης, τής εργασίας, τής στέγασης, κ.λπ. — και κύρια και πλέον αποτελεσματική έκφανση τής οποίας είναι ο θεσμός τής αστυνομίας. Όπως ανέφερα, μόνη απάντηση στο πρόβλημα αυτού τού πολέμου είναι η επίτευξη μιας δίκαιης ειρήνης, η οποία όμως προϋποθέτει την αναγνώριση και την άσκηση τού δικαιώματος τής αυτοδιάθεσης. Το ότι άοπλοι νεαροί σκοτώνονται από αστυνομικά πυρά, λόγω μη πληρωμής εισιτηρίου, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλό σφάλμα, ως περίπτωση μη ορθής εφαρμογής των μεθόδων αστυνόμευσης, ως μεμονωμένο περιστατικό κατάχρησης εξουσίας ή να αποδίδεται σε κάποια προβληματικά μέλη τού αστυνομικού σώματος. Πρέπει, αντιθέτως, να ιδωθεί ως εχθροπραξία στο πλαίσιο ενός καθημερινού πολέμου, ως αναπόδραστη συνέπεια κάθε καθεστώτος κατοχής. Πόσο αίμα αθώων πρέπει να χυθεί ακόμη, για ανταποκριθούμε στο καθήκον μας, θέτοντας τέλος στον συνεχιζόμενο αυτόν παραλογισμό και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση αυτόνομων κοινοτήτων που θα μπορέσουν να απεγκλωβιστούν από το αδιέξοδο αυτό σύστημα ατέρμονης βίας, τη διαφύλαξη τού οποίου έχουν αναλάβει οι ένοπλες αστυνομικές δυνάμεις!

Advertisements
 
Σχολιάστε

Posted by στο 24/07/2011 in Βία, Κράτος

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s