RSS

Ε, Τζο!—Σ.Μπέκετ

18 Νοέ.


[Α]
(μετάφραση: Μ.Λαχανάς, 1990)

Τζο, περασμένα τα πενήντα, γκρίζα μαλλιά, παλιό τριμμένο νυχτικό, τσόχινες παντούφλες, στο δωμάτιο του.

1. Βλέπουμε τον Τζο, από πίσω, να κάθεται στην άκρη του κρεβατιού, στητός, σηκώνεται, πάει στο παράθυρο, ανοίγει το παράθυρο, κοιτάζει έξω, κλείνει το παράθυρο, τραβάει την κουρτίνα, στέκεται όρθιος.
2. Τζο, σε κίνηση (από πίσω), πάει από το παράθυρο στην πόρτα, ανοίγει την πόρτα, κοιτάζει έξω, κλείνει την πόρτα, την κλειδώνει, τραβάει την κουρτίνα της πόρτας, στέκεται όρθιος.
3. Τζο, πηγαίνει από την πόρτα στο ντουλάπι, ανοίγει το ντουλάπι, κοιτάζει μέσα, κλείνει το ντουλάπι, το κλειδώνει, τραβάει το κάλυμμα μπροστά στο ντουλάπι, στέκεται όρθιος.
4. Τζο, πάει από το ντουλάπι στο κρεβάτι, γονατίζει, κοιτάζει κάτω από το κρεβάτι, σηκώνεται, κάθεται στην άκρη του κρεβατιού, όπως τον πρωτοείδαμε, αρχίζει να ηρεμεί.
5. Τζο, από μπροστά, καθισμένος στην άκρη του κρεβατιού, ήρεμος, μάτια κλειστά. Ο φακός πλησιάζει ζουμ στο πρόσωπό του, αργά. Με την πρώτη λέξη του κειμένου σταματά η κίνηση του φακού.

ΚΑΜΕΡΑ: Οι αρχικές κινήσεις του Τζο, ακολουθούνται από την κάμερα με σταθερή μετακίνηση, καντράροντας τον Τζο ολόσωμο. Δεν χρειάζεται να δειχθεί ολόκληρο το δωμάτιο. Έπειτα απ’ αυτό το άνοιγμα, ως το τελευταίο ζουμ στο πρόσωπο, η κάμερα έχει χάνει εννέα μικρές ενδιάμεσες κινήσεις, τεσσάρων ιντσών κάθε φορά. Η κάμερα σταματάει την κίνησή της μόλις αρχίζει η Φωνή. Αυτό πρέπει να κανονιστεί έτσι που με το τέλος του κειμένου η κάμερα να σταματήσει το ζουμ του προσώπου στο τέλος στην απόσταση της μιας γιάρδας. Η κάμερα δεν κινείται ανάμεσα στις παραγράφους, κρατώντας μια παύση περίπου τριών δευτερολέπτων, μεγαλύτερη απ’ όσο στις φράσεις. Έπειτα κινείται τέσσερις ίντσες, στα τέσσερα δευτερόλεπτα κι όταν η κίνηση σταματάει, αρχίζει η Φωνή.
ΦΩΝΗ
: Χαμηλή, χαρακτηριστική, απόμακρη, ελάχιστα χρωματισμένη, με απόλυτα σταθερό ρυθμό, ελαφρά πιο σιγανή απ’ το κανονικό. Ανάμεσα από τις φράσεις ένα χτύπημα (κρότος) περίπου ενός δευτερολέπτου. Ανάμεσα στις παραγράφους παύση επτά δευτερολέπτων, π.χ. τρία πριν αρχίσει η κάμερα να προχωρά και τέσσερα μετά το σταμάτημά της, με την αρχή της Φωνής.
ΠΡΟΣΩΠΟ
: Ακίνητο σ’ όλη τη διάρκεια, τα μάτια να μην παίζουν ανάμεσα στις παραγράφους, απαθές, εκτός απ’ τα αντανακλαστικά που προκαλούν την ακουστική ετοιμότητα. Στιγμιαίες περίοδοι ηρεμίας, ανάμεσα στις παραγράφους, όταν ίσως η Φωνή έχει μαλακώσει για το σβήσιμο και η ένταση μπορεί να χαλαρώσει, ανάλογα μέχρι που να ξαναρχίσει η Φωνή.

ΦΩΝΗ ΓΥΝΑΙΚΑΣ: Τζο… (Μάτια ανοιχτά. Ανεβαίνει η ένταση.) Τζο… (Μεγάλη ένταση.) Τα σκέφτηκες όλα;… Δεν ξέχασες τίποτε;… Είσαι καλά τώρα, ε;… Τώρα κανένας δεν μπορεί να σε δει… Κανένας δεν μπορεί να σε φτάσει τώρα… Γιατί δεν σβήνεις το φως;… Μπορεί να σε παρακολουθεί ένας ψύλλος… Γιατί δεν πας για ύπνο, Τζο;… Τι δεν πάει καλά μ’ αυτό το κρεβάτι, Τζο;… Άλλαξες κρεβάτι, δεν είν’ έτσι… Καμιά διαφορά;… Ή είναι μόνο η καρδιά… Κομματιάζεται όταν ξαπλώνεις στο κρεβάτι… Σκληρή, σάπια… Ε, Τζο;

(Κάμερα κίνηση 1.)

Το καλύτερο είναι να’ ρθει, είπες, την τελευταία φορά… Βιάζοντάς με να βάλω το παλτό μου… Όταν ευνοήθηκα, τελευταία, από σένα… Πέσ’ το τώρα, Τζο, κανείς δεν θα σ’ ακούσει… Έλα, Τζο, κανένας δεν μπορεί να το πει όπως εσύ, πέσ’ το ξανά, κι άκου το απ’ τον εαυτό σου… Το καλύτερο είναι να ‘ ρθει… ήσουν κι εσύ για μια φορά εντάξει… Στο τέλος…

(Κάμερα κίνηση 2.)

Την ξέρεις αυτή την παλιοκαραντάνα το μυαλό σου… Αυτό νομίζεις ότι φταίει, έτσι δεν είναι;… Είναι γιατί άκουσες τον πατέρα σου… Δεν είν’ αυτό που μου ‘πες;… Ξεκίνησε κάποιο βράδυ του Ιουνίου, κι από τότε πάει για χρόνια… Πότε-πότε… Πίσω από τα μάτια… Έτσι μπόρεσες να τον στραγγαλίσεις στο τέλος… Διανοητικός φόνος, τον ονόμασες… Μια απ’ τις πιο ευτυχισμένες φαντασιώσεις σου… Διανοητικός φόνος, είπες… Αλλιώτικα θα σε βασάνιζε ακόμα… Και μετά η μάνα σου όταν ήρθε η σειρά της… «Κοίτα, Τζο, κοίτα, σε κοιτάζουμε!… Σιγά-σιγά την ξάπλωσες κι αυτή… Κι άλλους… Όλους τους άλλους… Τέτοια αγάπη είχε… Θεός ξέρει γιατί… Θλιβερή αγάπη… κανείς μην τ’ αγγίξει… Και τώρα δες τον… Στραγγαλίζει τους πεθαμένους στο κρανίο του.

(Κάμερα κίνηση 3.)

Απόμεινε κανείς που να σ’ αγαπά τώρα, Τζο;… Που να σε λυπάται, Τζο; Αυτή η πόρνη που έρχεται το Σάββατο, την πληρώνεις; Έτσι δεν είναι; Ένα φράγκο τη φορά, δύο, όσο θέλεις εσύ… Πρόσεξε τον εαυτό σου μη μείνεις, Τζο.. Το σκέφτηκες ποτέ;… Ε, Τζο;… Τι θα γινόταν αν σε χάναμε… Μη βουβαθεί κι άλλη ψυχή… Κάθεται εκεί μέσ’ στα παλιά βρώμικα κουρέλια του ακούγοντας τον εαυτό του… Αιώνιος λάτρης… όλο και πιο αδύναμα ώσπου ούτε ανάσα δεν του απόμεινε… Αυτό δε θέλεις;… Καλά διατηρημένος για την ηλικία του και για τη σιωπή του τάφου… Τον παλιό παράδεισο που πάντα ανέφερες… Όχι Τζο… Όχι σαν και μας.

[Β]

(Κάμερα κίνηση 4.)

Ήμουν δυνατή όταν άρχισα… για σένα… Δεν ήμουν, Τζο;… Κανονική δύναμη… Όπως εκείνα τα καλοκαιριάτικα απογευματινά στο γρασίδι… Τις πρώτες μέρες… Του έρωτά μας… Όταν καθόμασταν και κοιτάζαμε τις πάπιες… Κρατώντας τα χέρια ανταλλάζοντας υποσχέσεις… Πόσο θαύμαζες τα λόγια μου… Μαζί με τ’ άλλα μου χαρίσματα… Φωνή σαν το κρύσταλλο… Να χρησιμοποιήσω την έκφραση σου… Με πόση ευφράδεια μιλούσες… Κρύσταλλο… θα μπορούσες να τ’ ακούς για πάντα… Και τώρα αυτό… Θρυμματισμένο κάτω… Πόσο ακόμα θα μπορούσες να λες;… Ως το ψιθύρισμα… Ξέρεις.. Όταν δεν μπορείς ν’ ακούς τις λέξεις… Μόνο μια παράταιρη εδώ κι εκεί… Αυτό είναι το χειρότερο… Δεν είναι, Τζο;… Αυτό δε μου ‘πες;… Πριν διακόψουμε… Ο ψίθυρος… Η παράταιρη λέξη… Αφουγκράζεσαι ν’ ακούσεις… Γιατί πρέπει να το χάνεις αυτό… Όταν είσαι κοντά στο σπίτι… Τι συμβαίνει τότε;… Τι εννοούμε; .. Θα ‘ναι το καλύτερο… Κοντά στο σπίτι πάλι… Κι άλλος βουβός… Αυτό είναι το χειρότερο… Δεν είναι αυτό που είπες;… Ο ψίθυρος… Η αλλόκοτη παράταιρη λέξη… Αφουγκράζεσαι ν’ ακούσεις… Μυαλό κουρασμένο, στραγγισμένο… Σταματάει στο τέλος… Το σταμάτησες στο τέλος… Φαντάσου να μην μπορούσες… Το σκέφτηκες αυτό ποτέ;… Αν συνέχιζε… Ο ψίθυρος στο κεφάλι σου… Εμένα να ψιθυρίζω στο κεφάλι σου… Πράγματα που δε μπορείς να καταλάβεις… Πότε-πότε… Ώσπου να μας ανταμώσεις… Ε, Τζο;

(Κάμερα κίνηση 5.)

Πώς είναι ο Κύριός σου ετούτες τις μέρες;… Αξίζει ακόμα να τον δοξάζουμε;… Ακόμα το σκέφτεσαι;… Το πάθος του Τζο μας… Περίμενε πότε θ’ αρχίσει να σου μιλάει… Όταν θα τελειώσεις με τον εαυτό σου… Όλοι σου οι νεκροί νεκροί… Καθισμένος εκεί μέσα στα παλιά βρώμικα κουρέλια σου… Πολύ καλή υγεία για άντρα της ηλικίας σου… Μόνο αυτό το πρήξιμο στους βουβώνες σου… Σιωπή του τάφου χωρίς τα σκουλήκια… για να στεφανώσουν το μόχθο σου… Ώσπου μια νύχτα… «Εσύ εξαπάτησες την ψυχή σου»… Ξαπόλυσε τους φονιάδες πάνω του… Ε, Τζο;… Το σκέφτηκες ποτέ;… Όταν Αυτός αρχίσει μέσα σου… Όταν ξεμπλέξεις με τον εαυτό σου… Αν ποτέ ξεμπλέξεις.

(Κάμερα κίνηση 6.)

Ναι, μεγάλη αγάπη, Θεός ξέρει γιατί… Ούτε κι εγώ… Όμως βρήκα καλύτερο… Ελπίζω να το έμαθες… Προτιμότερο από κάθε άποψη… Πιο καλό… Δυνατότερο. Πολύ πιο έξυπνο… Πιο εμφανίσιμο… Καθαρότερο… Ειλικρινή… Πιστό…. συνετό…. Ναι… Τα κατάφερα.

(Κάμερα κίνηση 7.)

Όμως ένα ήταν που δεν πήγε καλά… Ξέρεις αυτό που εννοώ, Τζο… Το πράσινο… Το στενόχωρο. Πάντα άχρωμα… Τα άχρωμα μάτια… Το πνεύμα εγένετο φως… Να μεταχειριστώ την έκφρασή σου… Ο τρόπος που άνοιξαν μετά… Μοναδικός… Είσαι μαζί μου τώρα;… Ε, Τζο;… Ήταν αγάπη για σένα… Θα ‘ρθει το καλύτερο, είπες… Στουπώνοντάς την μέσα στο παλτό της… Τα χέρια της ψηλαφούσαν τα μεγάλα κοκκαλένια κουμπιά… Εισιτήριο στην τσέπη σου για την πρωινή πτήση… Την είχες… δεν την είχες;… Την ξάπλωσες; Σίγουρα την έχει… Έφυγε νέα… Όχι πια παλιά φιλιά απ’ αυτή.

(Κάμερα κίνηση 8.)
Κατάλαβες ποτέ τι έγινε;… Αυτή δε μίλησε; Απλά μια ανακοίνωση στην Ανεξάρτητη… «στο κομποσκοίνι της Παρθένου μουρμουρίζουμε τις παρακλήσεις της και στη Θεία Λειτουργία»… Να σου το πω;… Δεν ενδιαφέρεσαι;… Λοιπόν εγώ θα σου το πω οπωσδήποτε… Νομίζω πως πρέπει να το ξέρεις… Καλά, Τζο, απομονώσου… Μη χάσεις το κουράγιο σου τώρα… Τώρα που ‘σαι κοντά στο σπίτι… Θα φύγω σε λίγο.. Η τελευταία απ’ όλους… Εκτός αν αυτή η φτωχή γριά πόρνη σ’ αγαπά… Τότε δικός σου λογαριασμός… Αυτή η γριά φωτιά… Χρόνια μ’ αυτή τη βρώμα… Έπειτα η σιωπή… Σωρός… Να πεταχτούν όλα… Ώσπου η Αφεντιά του… Μια βρώμικη χειμωνιάτικη νύχτα… «Χοῦς εἶ».

[C]

(Κάμερα κίνηση 9.)

Εντάξει… Ζεστή καλοκαιριάτικη βραδιά… Όλοι κοιμούνται… Καθισμένη στην άκρη του κρεβατιού της με την αρωματισμένη κυλότα της… Ξέρεις ποια… σε γνώριζε… θεϊκές δυνάμεις!… Ξεπνοϊσμένος φλοίσβος της θάλασσας απ’ τ’ ανοιχτό παράθυρο… Τελικά σηκώνεται και γλιστράει έξω όπως είναι… Φεγγάρι… Βιολέτες… Στον κήπο κάτω από το γεφυράκι…. Καταλαβαίνει από τα φύκια την παλίρροια… Πηγαίνει κάτω στην ακρογιαλιά και ξαπλώνει με το πρόσωπο στον αφρό… Κόφ’ το, μεγάλη ιστορία, δεν φελλάει… Σηκώνεται τέλος μουσκεμένη πίσω στο σπίτι… Βγάζει τη GILLETTE… τη μάρκα που της πρότεινες για το χνούδι του κορμιού της… Πίσω πάλι στον κήπο κάτω από το γεφυράκι… Παίρνει τη λεπίδα και ξαπλώνει στο πλευρό της… Κόφ’ το, μακριά ιστορία, δεν πάει ούτ’ αυτή… Ξέρεις πόσο πάντοτε απέφευγε τον πόνο… Κόβει μια λουρίδα απ’ την κυλότα της και τυλίγει την κοψιά… Σηκώνεται τέλος και επιστρέφει στο σπίτι… Η κυλότα κολλάει σαν υγρό μετάξι… Όλ’ αυτά καινούργια για σένα, Τζο;… Ε Τζο;… Στο τέλος ξαπλώνει κάτω με το πρόσωπο λίγο πιο δω απ’ το νερό… Γαντζωμένη τώρα πάνω στις πέτρες… Αυτή τη φορά τα υπολόγισε όλα… Αδειάζει το σωληνάριο… Είναι αγάπη για σένα… Ε Τζο;… Κουφώνει ένα μικρό κοίλωμα για το πρόσωπο της στα χαλίκια… Το πράσινο… το στενόχωρο… Πάντα άχρωμα… Τα άχρωμα μάτια… Το βλέμμα που έριχναν πριν… Ο τρόπος που άνοιγαν μετά… Το πνεύμα εγένετο φως… Αυτή δεν ήταν η περιγραφή σου, Τζο;…

(Η Φωνή πέφτει στο ψιθύρισμα, σχεδόν ακατανόητη εκτός απ’ τις λέξεις που γράφονται με έντονα γράμματα.)

Εντάξει.. Είχες το καλύτερο… Τώρα φαντάσου … Πριν φύγει… Πρόσωπο στο κοίλωμα… Χείλη κολλημένα στην πέτρα… Παίρνοντας τον Τζο μαζί της… Το φως χάνεται… «Τζο Τζο»… Σιωπή… Στις πέτρες… Πέσ’ το τώρα, κανείς δε θα σ’ ακούσει… Πες «Τζο», αυτό χωρίζει τα χείληΦαντάσου τα χέρια… Η μοναξιά… Απέναντι μια πέτρα… Φαντάσου τα μάτια… Φως πνεύματος… Μήνας Ιούνιος… Ποιο χρόνο μετά Χριστόν; Στήθια στις πέτρες… Και τα χέρια… Προτού να φύγουν… Φαντάσου τα χέρια… Τι παν να κάνουν… Στις πέτρες

(Εικόνα Θαμπή, Φωνή όπως πρώτα)

Τι ψηλαφούν;… Ώσπου να φύγουν… Είναι αγάπη για σένα… Δεν είν’ αυτό, Τζο;… Αυτό δεν ήταν, Τζο; … Δεν θα το ‘λεγες;… Συγκρινόμενο με μας… Συγκρινόμενο μ’ Εκείνον…Ε Τζο;…

(Φωνή και Εικόνα σβήνουν. Τέλος.)

Advertisements
 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s